Gấp 5 dòng đọc được lại, và chúng bị đọc thành đã mất

Trên màn hình chỉ có 1 dòng. Tệp được đọc vào có 6 dòng. Câu hỏi gửi đến tôi là 5 dòng còn lại đã đi đâu. Người gửi là E, người đồng hành Indonesia đã ở cùng chúng tôi từ những ngày đầu lập công ty, phụ trách cách các màn hình của chúng tôi được dựng và cách chúng chạy trên máy thật. Anh không sống ở Jakarta; anh ở một thị trấn nhỏ cách đây một quãng.

Tôi viết câu trả lời trước. Cả 6 dòng đều đã đọc được. Không có dòng nào bị bỏ đi. Màn hình xem trước khi nhập được dựng để chỉ liệt kê những dòng cần kiểm tra, còn 5 dòng đọc được sạch sẽ thì bị gấp lại thành một câu nhỏ dưới bảng. Câu đó viết: còn 5 dòng nữa.

Tôi viết vì sao chúng tôi dựng như vậy. Điều chúng tôi hình dung là một tệp lớn xuất ra từ phần mềm kế toán. Tệp chúng tôi dùng để kiểm thử có 214 dòng, trong đó 3 dòng cần kiểm tra. Nếu bày cả 214 dòng ra thì 3 dòng cần sửa sẽ bị chôn mất. Màn hình chỉ đưa những dòng có vấn đề lên trên hoạt động tốt với tệp đó. Chúng tôi chưa một lần thử nó với tệp 6 dòng.

Cũng nên nói câu bị gấp lại đó nằm ở đâu. Dưới bảng, và còn thấp hơn cả nút nhập. Chữ nhỏ, màu xám. Trên máy của E, câu đó nằm ngoài màn hình; phải đẩy trang lên bằng ngón tay mới thấy. Những gì anh nhìn thấy là một bảng có 1 dòng và một nút nhập.

Đây là việc anh làm sau đó. Đầu tiên anh nhập lại 3 lần. Lần nào cũng ra màn hình đó. Rồi anh tách tệp thành từng dòng riêng: 6 tệp, 6 lần nhập, để tìm xem dòng nào bị mất. Tất cả đều qua. Đến đó đã mất chừng 20 phút. Lỗi anh đi tìm suốt thời gian ấy vốn chưa từng tồn tại.

Người ta đọc những gì không thấy được thành không có. Đó là điều hiển nhiên, và chúng tôi đã quên nó khi dựng màn hình. Một màn hình chỉ hiện những dòng có vấn đề cũng đồng thời xóa luôn bằng chứng rằng phần còn lại đã đọc đúng. Trong phần chúng tôi gấp lại vì thiện ý ấy có đúng điều người dùng muốn biết trước nhất: đã đọc được bao nhiêu dòng.

Còn điều tệ hơn. Trên màn hình đó, một dòng đọc đúng và một dòng hoàn toàn không đọc được trông giống nhau. Cả hai đều không xuất hiện trong bảng. Nghĩa là khi dòng thật sự bị mất, màn hình cũng mang đúng bộ mặt của hôm ấy. Một màn hình trông như hỏng khi chẳng có gì hỏng thì cũng không khác gì khi có thứ hỏng thật. Cái màn hình không dùng được theo cả hai chiều ấy, chúng tôi lại gọi là màn hình xác nhận.

Đây là hình dạng chúng tôi chốt lại. Mọi dòng đọc được đều được liệt kê. Thứ tự giữ nguyên như trong tệp, và số dòng được hiện kèm theo. Những dòng cần kiểm tra được đánh dấu, và cách sắp xếp gom chúng lên đầu vẫn còn, nhưng trạng thái chỉ hiện riêng những dòng đó thì đã bỏ. Rồi phía trên bảng, chúng tôi viết thành câu. Chúng tôi đã đọc 6 dòng từ tệp. Trong đó 1 dòng cần kiểm tra. Nhập như hiện tại sẽ tạo ra 6 bút toán.

Bản thân việc đếm được chúng tôi dựng lại thành một tính năng. 3 con số luôn được hiện: số dòng có trong tệp, số dòng đọc được, và số bút toán sẽ được tạo. Khi 3 con số không khớp, chúng tôi viết rõ chỗ nào bị hụt. Trước đây, con số là thứ phải suy ra từ việc bảng đang có bao nhiêu dòng. Một con số để người khác tự suy ra thì chưa phải là đã đếm.

Chúng tôi thêm kiểm thử. Nhập tệp 1 dòng, 2 dòng, 6 dòng và 214 dòng, rồi kiểm rằng mọi dòng đọc được đều hiện trên màn hình. Các bài kiểm thử của chúng tôi trước đó toàn là tệp lớn. Tệp thực sự gửi đến thường nhỏ hơn; phổ biến nhất là người ta xuất ra 4 dòng từ sổ sách của chính mình để thử. Dữ liệu kiểm thử của chúng tôi không phải dữ liệu của người dùng.

Cách chúng tôi xử lý loại báo cáo này cũng đổi. Trước đây, một báo cáo như vậy nghĩa là kiểm xem nó có chạy không, trả lời rằng nó chạy, rồi đóng lại. Không có gì hỏng, nên không có gì phải sửa. Giờ chúng tôi ghi nhận nó như một lỗi. Nếu nó chạy mà vẫn trông như hỏng, thì chỗ phải sửa không phải là cách nó chạy mà là màn hình. 20 phút của E không phải thời gian mất đi vì anh hiểu sai. Đó là thời gian mà chính thiết kế của chúng tôi buộc anh phải bỏ ra.

Tôi có một lời nhờ. Nếu một màn hình nào của KAZENA từng khiến bạn thấy như thể các dòng đã biến mất, hay như thể các con số không khớp, xin hãy cho chúng tôi biết. Có thật sự mất gì hay không là việc của chúng tôi phải đếm. Chừng nào chúng tôi còn để người dùng tự đếm, thì coi như chúng tôi chưa đếm gì cả.